Van Weens lager tot bier op de alm: zo smaakt Oostenrijk
Oostenrijk ligt midden tussen enkele van de bekendste biergebieden van Europa. Duitsland en Tsjechië liggen om de hoek en ook binnen Oostenrijk zelf bestaat een stevige biertraditie. Toch wordt Oostenrijks bier internationaal vaak overschaduwd door de bieren van de buurlanden. Dat is jammer, want van Wenen tot Salzburg en van kleine dorpsbrouwerijen tot berghutten heeft Oostenrijk een eigen biercultuur.
Voor reizigers is die cultuur gemakkelijk te ontdekken. Bier staat vrijwel overal op de kaart en veel regio's hebben hun eigen brouwerijen. Je kunt een klassiek Märzen in een Gasthaus drinken, in Wenen zoeken naar moderne craftbrouwers of na een bergwandeling een lokaal bier bestellen op een zonnig terras tussen de Alpen.
Märzen is overal in Oostenrijk
Wie in Oostenrijk zonder verdere uitleg een lokaal bier bestelt, krijgt vaak een Märzen of vergelijkbaar licht lagerbier. De Oostenrijkse interpretatie is doorgaans goudkleurig, toegankelijk en moutig van karakter.
Dat maakt het een echt alledaags bier. Het wordt gedronken bij de lunch, tijdens festivals, in Gasthäuser en na sportieve activiteiten.
Voor bezoekers die normaal Nederlands pils drinken is Märzen een laagdrempelige eerste kennismaking met Oostenrijks bier.
Wenen gaf de bierwereld Vienna lager
Een van de historisch interessante bierstijlen die met Oostenrijk verbonden is, is Vienna lager. De stijl ontstond in de negentiende eeuw en onderscheidde zich door het gebruik van mout die een amberkleurig en zacht geroosterd karakter kon geven.
Opvallend genoeg werd Vienna lager uiteindelijk buiten Oostenrijk soms bekender dan in het land zelf. Moderne internationale craftbrouwers hebben de stijl opnieuw omarmd.
Wie in Wenen bier drinkt, kan daarom zoeken naar brouwers die opnieuw met deze historische Weense stijl werken.
Wenen heeft een eigen bierleven
De Oostenrijkse hoofdstad wordt culinair vaak geassocieerd met koffiehuizen, wijn en Wiener Schnitzel. Bier hoort echter net zo goed bij de stad.
Traditionele Gasthäuser schenken Oostenrijkse lagers, terwijl moderne brewpubs en bierbars een breder assortiment aanbieden.
Daardoor kun je tijdens één stedentrip verschillende kanten van de Oostenrijkse biercultuur ontdekken zonder Wenen te verlaten.
Ottakringer hoort bij Wenen
Een bekende biernaam uit de hoofdstad is Ottakringer. De brouwerij is verbonden met het Weense stadsdeel Ottakring en vormt een herkenbaar onderdeel van de lokale biergeschiedenis.
Voor reizigers is het interessant wanneer een groot biermerk daadwerkelijk aan een specifieke stadswijk gekoppeld kan worden. Het maakt het bier tastbaarder dan een merk dat alleen uit een internationaal concern lijkt te komen.
Naast bekende bieren kun je in Wenen tegenwoordig ook steeds meer producten van kleinere brouwers vinden.
Salzburg heeft meer dan Mozart en bergen
Salzburg staat bekend om zijn historische centrum, Mozart en de Alpen, maar heeft ook een lange brouwerijtraditie.
In en rond de stad zijn verschillende brouwerijen en bierlokalen te vinden. Daarmee is Salzburg een uitstekende bestemming voor reizigers die cultuur en bier willen combineren.
Na een dag door de oude binnenstad kun je gemakkelijk een traditioneel bierlokaal opzoeken en kijken wat er lokaal wordt geschonken.
Stiegl is sterk verbonden met Salzburg
Een van de bekendste Oostenrijkse brouwerijnamen is Stiegl. De brouwerij heeft een lange geschiedenis in Salzburg en produceert verschillende soorten bier.
Voor veel Oostenrijkers is het een vertrouwde naam, maar voor bezoekers kan een lokaal geschonken Stiegl juist onderdeel worden van de Salzburg-ervaring.
Wie meer wil weten over het brouwproces kan kijken welke bezoek- en proefmogelijkheden tijdens de reis beschikbaar zijn.
Augustiner Bräu laat een andere kant van Salzburg zien
Salzburg heeft daarnaast een bijzondere biertraditie rond Augustiner Bräu in Mülln. De combinatie van grote bierhallen, tuinen en traditioneel geschonken bier trekt zowel inwoners als bezoekers.
De ervaring draait niet alleen om het bier zelf. Zelf een glas pakken, eten halen bij verschillende verkooppunten en samen aan lange tafels zitten maakt deel uit van de sfeer.
Het laat zien dat biercultuur vooral ook gaat over de plek en de gewoonten rond het drinken.
Een klooster kan ook een brouwerij zijn
Net als in Duitsland en België hebben religieuze instellingen een rol gespeeld in de Oostenrijkse biergeschiedenis. Sommige kloosters zijn verbonden met bierproductie of historische brouwerijen.
Dat levert bijzondere locaties op waar architectuur, geschiedenis en bier samenkomen.
Voor reizigers die meer zoeken dan alleen een cafébezoek kan een historische kloosterbrouwerij daarom een interessante tussenstop zijn.
Oostenrijk heeft veel regionale brouwers
De biermarkt bestaat niet uitsluitend uit enkele grote nationale merken. Verschillende provincies en steden hebben brouwerijen die regionaal bijzonder sterk vertegenwoordigd zijn.
Daardoor kan het aanbod tijdens een rondreis veranderen. Een bier dat in Salzburg overal staat, hoeft in Stiermarken of Tirol niet dezelfde dominante positie te hebben.
Bestel daarom niet automatisch iedere dag hetzelfde merk. Vraag wat er lokaal wordt gebrouwen.
Tirol combineert bier met bergen
Tirol is voor veel Nederlanders een wintersport- en wandelbestemming. Bier hoort daar bijna vanzelfsprekend bij de horeca.
Na een lange wandeling of skidag wordt op terrassen, in berghutten en Gasthäuser veel bier geschonken. Lichte lagers zijn daarbij populair omdat ze toegankelijk zijn.
Juist in kleinere plaatsen is het interessant om te kijken welke regionale brouwerij de tap levert.
Bier op de alm smaakt vooral naar de omgeving
Een berghut op een zonnige alm is misschien wel een van de mooiste plekken om Oostenrijks bier te drinken. Koeien grazen in de omgeving, bergtoppen vullen de horizon en op tafel staan eenvoudige regionale gerechten.
Het bier hoeft op zo'n moment niet ingewikkeld te zijn. Een fris lokaal lager is vaak precies goed.
Houd er tijdens wandelingen wel rekening mee dat alcohol invloed heeft op evenwicht en reactievermogen. Zeker wanneer nog een moeilijke afdaling volgt, is alcoholvrij bier een verstandig alternatief.
Radler hoort bij warme dagen
Radler is een mengdrank van bier en limonade en is in Oostenrijk bijzonder populair. Door het lagere alcoholpercentage en de frisse smaak past het goed bij zomerse dagen.
Voor wandelaars en fietsers lijkt Radler daardoor aantrekkelijk, al blijft het belangrijk om rekening te houden met alcohol wanneer je nog actief aan het verkeer deelneemt.
Veel merken bieden tegenwoordig bovendien alcoholvrije varianten.
Wiener Schnitzel en bier
Een grote dunne schnitzel met krokant paneermeel is een van de bekendste gerechten van Oostenrijk. Een frisse lager of Märzen past er uitstekend bij.
Het koolzuur en de frisse afdronk bieden contrast met het gebakken paneerlaagje, zonder de relatief delicate smaak van het vlees te overheersen.
Een eenvoudig lokaal bier is bij dit gerecht vaak interessanter dan een extreem zware of sterk gehopte stijl.
Käsespätzle vraagt om frisheid
Käsespätzle bestaat uit zachte deegwaren met kaas en vaak gebakken ui. Het is stevig, romig en behoorlijk vullend.
Een fris bier kan helpen om het rijke karakter van het gerecht te doorbreken. Märzen, pils of een niet te zware pale ale zijn logische keuzes.
In berggebieden is de combinatie van Käsespätzle en lokaal bier een klassieker na een actieve dag.
Bij worst is bier nooit ver weg
Oostenrijk heeft talloze soorten worst en snackbars waar eenvoudige worstgerechten worden verkocht. Van bratwurst tot Käsekrainer: bier past er vrijwel vanzelf bij.
Een toegankelijke lager werkt goed met zout, vet en gegrild vlees.
Voor een eenvoudige lunch hoef je daarom geen uitgebreide bierkaart te bestuderen. Vraag naar het lokale tapbier en je zit meestal goed.
Craftbier zorgt voor een nieuwe generatie brouwers
Ook Oostenrijk heeft de internationale craftbierrevolutie meegemaakt. Kleine brouwers experimenteren met IPA, pale ale, stout, sour en andere moderne stijlen.
Vooral in grotere steden zijn gespecialiseerde bierbars en winkels te vinden waar het aanbod verder gaat dan traditionele Oostenrijkse lager.
De interessantste brouwers combineren soms internationale stijlen met Oostenrijkse ingrediënten of historische inspiratie.
Gose, IPA en stout naast Märzen
Wie alleen traditionele Gasthäuser bezoekt kan gemakkelijk denken dat Oostenrijk vooral licht lagerbier drinkt. Een moderne bierbar geeft een compleet ander beeld.
Daar kunnen hoppige IPA's, donkere imperial stouts, zure bieren en vatgerijpte experimenten naast klassieke stijlen staan.
Dat contrast maakt de huidige Oostenrijkse bierwereld juist interessant: traditie en experiment bestaan zonder problemen naast elkaar.
Bierfestivals en dorpsfeesten
Bier is een belangrijk onderdeel van verschillende lokale evenementen. Naast grote festivals zijn er dorpsfeesten, oogstfeesten en regionale evenementen waar lokale brouwers aanwezig kunnen zijn.
Voor reizigers is zo'n feest een leuke manier om te zien wat inwoners zelf drinken en eten.
De ervaring is vaak minder internationaal en toeristisch dan de grote bierfeesten in het naburige Beieren.
Alcoholvrij bier is verrassend goed vertegenwoordigd
Door de sterke wandel-, fiets- en wintersportcultuur is alcoholvrij bier een logische categorie in Oostenrijk.
Verschillende brouwerijen maken alcoholvrije lagers, Weizen en andere varianten. Daardoor kun je op een berghut prima een bierachtig drankje bestellen zonder alcohol.
Dat is vooral verstandig wanneer je daarna nog moet rijden, skiën of een technisch wandelpad moet afdalen.
Ontdek Oostenrijk brouwerij voor brouwerij
Oostenrijk is compact genoeg om tijdens één vakantie verschillende bierregio's te ontdekken. Begin bijvoorbeeld in Wenen met de geschiedenis van Vienna lager, reis richting Salzburg voor de traditionele bierhallen en kijk daarna in Tirol welke regionale brouwerijen je tegenkomt.
Onderweg hoef je niet iedere brouwerij te bezoeken. Een simpele regel werkt uitstekend: vraag bij iedere nieuwe bestemming welk bier uit de omgeving komt.
Daarmee ontdek je vanzelf dat Oostenrijks bier veel regionaler is dan het vanuit Nederland lijkt.
Het mooiste glas drink je misschien uiteindelijk niet in een beroemde brouwerij. Misschien staat het gewoon voor je op een houten tafel bij een berghut, met een bord Käsespätzle ernaast en de Alpen op de achtergrond. Precies daar wordt duidelijk waarom bier zo vanzelfsprekend bij Oostenrijk past.